Sexy onderzoek zoekt donateur (Volkskrant)

Nederlandse universiteiten maken serieus werk van fondsenwerving. Zo halen ze miljoenen op bij donateurs voor lastig te financieren projecten. Beïnvloedt dat de onderzoeksagenda?

‘Een betere wereld begint bij onszelf’, schrijft iemand die zichzelf Johan noemt. Hij is een van de 45 donateurs die staan vermeld op het online crowdfundingplatform van de Technische Universiteit Eindhoven. Het nieuwe platform is bedoeld om bescheiden bedragen los te peuteren voor projecten met maatschappelijke relevantie. Zo schenkt Johan zijn geld aan het project TU/automotive, dat is gericht op een methode om een auto grotendeels te produceren uit milieuvriendelijke biocomposieten. Het tweede project betreft BlueJay, een autonome drone die klusjes uitvoert voor zorgbehoevenden.

Het nieuwe platform is niet alleen bedoeld om geld in te zamelen. Het gaat de universiteit vooral om het creëren van ‘een community van gevers, van mensen die de TU/e een warm hart toedragen, die we via dit platform op de hoogte en betrokken willen houden’, zegt communicatieadviseur Edith Snelders in de universiteitskrant Cursor.

Negen andere universiteiten lanceerden eerder al een crowdfundingplatform met vergelijkbare argumenten. Zo’n platform is een van de instrumenten voor professionele fondsenwerving, dat tegenwoordig ook wel ‘friendraising’ heet. Vermogende alumni, liefdadigheidsinstellingen en andere potentiële gevers, zo is het idee, trekken makkelijker hun beurs als universiteiten ze op persoonlijke wijze betrekken bij hun onderzoek.

Die aanpak lijkt te werken. Centrale cijfers ontbreken, maar volgens de jaarverslagen van verschillende Nederlandse universiteitsfondsen stijgen de bedragen aan binnengekomen donaties al jaren – in de vorm van losse schenkingen, fondsen op naam, legaten en erfstellingen. Haalde de Universiteit Utrecht tien jaar geleden ruim twee ton binnen, in 2015 was dat ruim een miljoen euro. In Wageningen en Amsterdam (UvA) schoot het bedrag omhoog naar ongeveer drie miljoen euro en het Leidse universiteitsfonds noteerde ruim vier miljoen euro, meer dan vier keer zoveel als in 2007. Dat zijn leuke extraatjes, ook al vormen de bedragen slechts een fractie van de totale budgetten.

Voor andere universiteiten vormen deze succesverhalen lichtende voorbeelden. Naast de TU Eindhoven maakten de Radboud Universiteit en de Erasmus Universiteit het afgelopen jaar bekend ambitieuze plannen te smeden om hun fondsenwervingsactiviteiten op een hoger plan te tillen.

Dit artikel verscheen op 20 mei in De Volkskrant.