Hoogopgeleide mensen (UTNieuws)

Hij wist alles over aardlagen, breukranden, kalkafzettingen en naschokken. In een oogopslag zag hij het verschil tussen een rotswand van miljoenen jaren oud en een ‘jonkie’ van hoogstens twintig millennia. Als het ging om leeftijdbepaling op grond van korstmossen, mineralen en koolstofdatering, wist hij van de hoed en de rand. En toch kraamde de geoloog, een van de bekendste in Italië, óók de grootste onzin uit.

Ik zat aan zijn keukentafel, terwijl hij zijn ziel en zaligheid legde in een pastasaus van zelf geplukte bospaddestoelen. “Ze komen uit het bos bij Amatrice”, legde hij uit, half jubelend, half schuldbewust. “Sinds de aardbeving heeft bijna iedereen de rampplek verlaten, dus er is niemand om ze te plukken.” Natafelend kwamen de grote verhalen. Over dat de geschiedenis wel had bewezen dat sterke leiders beter regeerden dan een democratisch bewind. En over de hersenontwikkeling van homoseksuelen.

“Homoseksuelen zijn veel intelligenter dan normale mensen, wist je dat niet? Kijk maar naar Leonardo, die was het ook.”

Totaal verbouwereerd staarde ik naar zijn gezicht. Geen greintje ironie te bespeuren. Het enige tegenargument dat ik kon verzinnen, was dat het een compleet krankjorem idee was. Hij was niet onder de indruk van die bewijsvoering.

Keer op keer maak ik dezelfde fout: te veronderstellen dat hoogopgeleide mensen verstandiger en weldenkender zijn dan hun lager opgeleide medemens. Dat iemand een gewaardeerd expert is op het gebied van aardbevingen en schokbestendig bouwen, wil nog niet zeggen dat hij ook op andere terreinen wel gelijk zal hebben. Hoogopgeleid staat niet synoniem voor rationeel, onbevooroordeeld, verstandig en wijs.

Dat ik niet de enige ben die deze fout maakt, bleek de afgelopen maand weer. Stemden niet alleen domme, laagopgeleide mensen op Trump? Schokkend! En in een uitzending van Pauw liet een vriendelijke arts zich compleet van de tafel blazen door drie schijnbaar hoogopgeleide anti-vaccinatiemevrouwen. Mijn Twitter timeline ontplofte en ook bij de arme arts was de schok van het gezicht te lezen: deze hoogopgeleide mensen geloven werkelijk de zotste dingen!  

Lieve, verstandige mensen (althans, daar gaan we voor de gezelligheid maar even vanuit), onthoud het nu voor eens en altijd: of je nu garnalenpeller bent of minister, een maatpak draagt of een overal en of je nu alleen lagere school hebt afgerond, of een dokterstitel voor je naam hebt staan, stupiditeit overkomt de besten. Houd er rekening mee tijdens discussies.

Deze column verscheen in UTNieuws, december 2016.